İTÜ'lüler

TAŞKIŞLA BİNASI
Bugün İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Mimarlık Fakültesi olarak kullanılan yeni-Rönesans üslubunda Osmanlı kışlası. İngiliz mimar Williams James Smith ve yardımcısı Osmanlı kalfa İstefan tarafından 1846-52 arasında, Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane (Askeri Tıbbiye) için hastane olarak yapıldı. Kırım Savaşı (1853-56) sırasında Osmanlıların müttefiki Fransızların yaralıları burada tedavi edildi. Savaştan sonra uzun süre boş kaldığı için harap olan yapı, 1860'ta onarıldıktan sonra kışla olarak kullanılmaya başladı. 31 Mart Olayı sırasında içinde kalan Ava Taburu askerleriyle Hareket Ordusu birlikleri arasındaki çarpışmalara sahne oldu. Cumhuriyet'ten sonra 1928'de Maarif Vekâleti'ne verildi; 1943-50 arasında büyük bir onarımdan geçirilip yeniden düzenlenen yapıya İTÜ Rektörlüğü ile Mimarlık ve İnşaat fakülteleri yerleştirildi (1946).

1983'te Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından aynen korunması gerekli 1. sınıf tarihsel anıt olduğu kararı alındı. Ama İTÜ'nün 1980'de kent içindeki eski yapılarından Maslak'taki yeni kampusuna taşınmaya başlaması ve Taşkışla'dan da İnşaat Fakültesi'nin çıkmasıyla, dönemin hükümeti yapının otel haline getirilmesi için boşaltılmasını istedi. 1987'de de Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu otele dönüştürülmesini uygun görünce, Taşkışla 49 yıllığına bir yapı firmasına kiralandı. Bunun üzerine öğrenciler ve öğretim üyelerinin direnişiyle, bazı öğretim üyeleri 1988'de İdare Mahkemesi'nde iptal davası açtılar. Mahkeme önce yürütmeyi durdurma karan aldı, 1989'da da tüm idari işlemleri iptal ederek Taşkışla'nın İTÜ'de kalmasını kararlaştırdı. Yapı daha sonra İTÜ'nün mülkiyetine verildi.

Taşkışla dikdörtgen planlı, ortası avlulu, bir bodrum ve iki tam katlı bir yapıdır. Köşelerindeki bölümler hem cepheden dışarıya doğru taşırılarak, hem de üç katlı yapılıp çatıdan daha yukarıya yükseltilerek vurgulanmıştır. Cephelerde katlar birbirinden yatay silmelerle, bütün pencereler de birer çift gömme ayakla aynlmıştır. İkinci kat pencereleri, üstlerindeki üçgen alınlıklarla daha belirgin hale getirilmiştir. Yapıya batı cephesinin ortasında yer alan, Eski Yunan taklidi sütunların taşıdığı bir portikten girilir. Plan şeması her iki katta da aynıdır ve bütün yapıyı dolanan bir koridorla buna açılan büyük mekânlardan oluşur. Batı ve doğudaki uzun kollarda koridor ortadadır; kuzey ve güneydeki kollarda ise bir yanı iç avluya bakar.

TARİHÇE
1884 İlk sivil mimar ve mühendisler yetiştirilmek üzere "Hendese-i Mülkiye Mektebi" açıldı. "Hendese-i Mülkiye Mektebi"nin ilk programlarında yol, köprü ve çeşitli bina inşaatları karışık olarak yer almış ve "İnşaat-Mimarlık" tek meslek halinde kabul edilmiş bulunmaktaydı.
1909 Okul askeri idareden ayrılarak, "Nafıa Nezareti"ne bağlanmış ve "Mühendis-i Ali"si olarak adlandırılmıştır. Mühendisliğin her dalında eleman yetiştiren okul Yol, Demiryol, Su İşleri ve İnşaat-Mimarlık şubelerine ayrılmıştı.
1928 Tüzel kişilik kazanan okul "Yüksek Mühendis Mektebi" adını almıştır.
1940 "Yüksek Mühendis Mimar" yetiştiren mimarlık şubesi ilk mezunlarını vermeye başladı.
1941 Milli Eğitim Bakanlığına bağlanan okul "Yüksek Mühendis Okulu" adını aldı.
1944 Çıkan Üniversiteler Kanunu ile "Yüksek Mühendis Okulu" on yarıyıl eğitim veren ve "İstanbul Teknik Üniversitesi" adını alan özerk bir öğretim kurumu olmuştur. "Mimari Şubesi" de ayrı bir öğretim programı uygulayan "Mimarlık Fakültesi"ne dönüştürüldü. Taşkışla binası bu yüksek öğretim kurumuna tahsis edildi.
1955 Reform çalışmalarına başlanarak eğitim ve öğretim programları geliştirildi.
1973 Yeniden örgütlenme çalışmaları sonucunda beş bilim dalı içinde onüç kürsü oluşturuldu.
1974 Mimarlık Fakültesi, 10 yarıyıl olan lisans eğitimini 8 yarıyıla indirerek yüksek lisans eğitimini başlattı.
1981 2547 sayılı "Yüksek Öğretim Kanunu"nun uygulamaya konulmasıyla Mimarlık Fakültesi yeniden örgütlenerek eğitim-öğretim-araştırma ve uygulama etkinliklerini sürdürmeye devam etti.
1981 Mimarlık ile Şehir ve Bölge Planlama Bölümleri birbirinden ayrıldı.
1982 İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi ile İ.T.Ü.Maçka Mimarlık Fakültesi birleştirildi.
1993 Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü kuruldu.
2002 İç Mimarlık ve Peyzaj Mimarlığı Bölümleri kuruldu.
2008 Mimarlık Bölümü NAAB (National Architectural Accrediting Board) dan Substantial Equivalency aldı.

Kaynak: İTÜ'nün internet sitesi